Spreidvoet – oorzaken en klachten

Bij een spreidvoet wordt de voorvoet breder doordat de middenvoetbeentjes uitwaaieren en de dwarsboog van de voet daalt. Dit hoeft niet per se klachten te veroorzaken. Als er echter pijn, drukplekken of eelt ontstaat, kunnen geschikte schoenen met voldoende ruimte in de voorvoet het draagcomfort aanzienlijk verbeteren.

Wat is een spreidvoet?

De spreidvoet is een voetafwijking in het gebied van de voorvoet. Kenmerkend is dat de middenvoetsbeentjes verder uit elkaar komen te staan en de dwarsboog afvlakt. Hierdoor wordt de voorvoet breder en kan de belasting onder de middenvoetskopjes veranderen.

Van buitenaf valt vaak eerst op dat de voet in het balgedeelte meer ruimte nodig heeft. Schoenen die vroeger prettig zaten, kunnen daarom na verloop van tijd in de voorvoet gaan knellen – ook al is de eigenlijke schoenmaat in de lengte niet veranderd.

Een spreidvoet kan op zichzelf voorkomen of gepaard gaan met andere voetafwijkingen. Welke afwijkingen er worden onderscheiden en hoe ze zich van elkaar onderscheiden, leest u in onze uitgebreide gids over voetafwijkingen.

Hoe ontstaat een spreidvoet?

Een spreidvoet ontwikkelt zich vaak pas op volwassen leeftijd. Meestal spelen meerdere factoren een rol. Hiertoe behoren onder meer een afnemende stabiliteit van spieren en bindweefsel en een langdurige ongunstige belasting van de voorvoet. Ook overgewicht en het veelvuldig dragen van ongeschikte of schoenen met een hoge hak kunnen het ontstaan ervan bevorderen.

Vooral hoge hakken verplaatsen een groter deel van het lichaamsgewicht naar de voorvoet. Ook zeer smalle schoenen kunnen problematisch zijn als ze de reeds verbrede voorvoet zijdelings samendrukken.

Belangrijk is daarbij dat een bepaald type schoen op zichzelf niet automatisch een spreidvoet veroorzaakt. De individuele voetvorm, het weefsel, de spieren en de dagelijkse belasting spelen eveneens een rol.

Welke symptomen kan een spreidvoet veroorzaken?

Veel mensen hebben een spreidvoet zonder dat ze dit in het dagelijks leven duidelijk merken. Klachten ontstaan vooral wanneer bepaalde delen van de voorvoet zwaarder worden belast of wanneer er te weinig ruimte in de schoen is.

Typische symptomen van een spreidvoet kunnen zijn:

• een zichtbaar bredere voorvoet
• belastingsafhankelijke pijn ter hoogte van de voorvoet
• een drukkend gevoel bij langdurig staan of lopen
• verhoogde eeltvorming onder de voorvoet
• drukplekken op de tenen of aan de zijkant van de bal van de voet
• het gevoel dat schoenen die voorheen goed pasten, aan de voorkant te smal zijn geworden

Pijn onder de voorvoet wordt in de geneeskunde vaak samengevat onder de term metatarsalgie. Deze term beschrijft echter in de eerste plaats de plaats van de klachten en niet de exacte oorzaak ervan. Niet elke pijn in de voorvoet is daarom automatisch toe te schrijven aan een spreidvoet.

Bij nieuw optredende, ernstigere of langdurige klachten is een medisch of orthopedisch onderzoek raadzaam.

Wat kan helpen bij een spreidvoet?

Als een spreidvoet geen klachten veroorzaakt, is behandeling niet per se nodig. Bij pijn kunnen, afhankelijk van de individuele situatie, onder andere voetgymnastiek, fysiotherapeutische maatregelen of orthopedische inlegzolen in aanmerking komen. Inlegzolen kunnen bijvoorbeeld helpen om de druk in de voorvoet anders te verdelen en belaste gebieden te ontlasten.

Welke maatregel zinvol is, hangt af van de ernst van de afwijking en de betreffende klachten. Individueel aangepaste inlegzolen moeten daarom door een specialist worden afgestemd. Ze veranderen een bestaande voetafwijking niet automatisch blijvend, maar kunnen tijdens het dragen een ondersteunende werking hebben.

Wie eigen inlegzolen gebruikt, moet er bij het kiezen van schoenen al op letten dat er voldoende ruimte in de schoen is. Een [uitneembaar voetbed] kan daarbij handig zijn, omdat bij geschikte modellen het bestaande voetbed kan worden vervangen door een op maat gemaakte inlegzool.

Waar moet u op letten bij schoenen voor een spreidvoet?

Bij schoenen voor een spreidvoet is vooral één ding doorslaggevend: de verbrede voorvoet moet voldoende ruimte hebben. Zijdelingse druk op de bal van de voet en de tenen kan bestaande klachten nog vervelender maken. Deskundigen raden daarom met name voldoende ruimte in het balgebied aan, evenals vrij vlakke, comfortabel zittende schoenen.

Let er bij het passen op dat:

• de voorvoet zijdelings niet wordt beklemd,
• de tenen voldoende bewegingsruimte hebben,
• er geen naden of harde randen zijn die op gevoelige plekken drukken,
• de schoen stevig om de voet zit, zonder dat deze te strak vastgebonden hoeft te worden,
• de zool een voor u prettige afrolbeweging mogelijk maakt.

Een veelgemaakte fout is om bij een bredere voorvoet simpelweg een grotere schoenmaat te kiezen. Hierdoor lijkt er aan de voorkant weliswaar meer ruimte te zijn, maar de schoen kan in zijn geheel te lang worden en minder goed zitten. Vaak is het verstandiger om specifiek te letten op de juiste schoenbreedte. Wat de verschillende breedtes betekenen, leggen we uit onder [Schoenbreedtes uitgelegd].

Bij een aanzienlijk bredere voorvoet kunnen ook [schoenen met extra breedte] een geschikte optie zijn. De breedte-aanduiding is echter niet de enige doorslaggevende factor: de voetvorm, de leest, het materiaal en de constructie van de betreffende schoen beïnvloeden eveneens hoeveel ruimte er daadwerkelijk beschikbaar is.

Zacht en soepel bovenmateriaal kan bovendien prettig zijn, omdat het zich beter aan de individuele voetvorm kan aanpassen. Tegelijkertijd moet de voet voldoende steun in de schoen behouden. Een zo breed mogelijke schoen is daarom niet automatisch de beste keuze – het gaat om de juiste combinatie van ruimte, pasvorm en stevige zitting.

Goed passende schoenen bieden ruimte voor de voorvoet

Een spreidvoet verandert vooral de vorm en de belasting van de voorvoet. Niet elke spreidvoet veroorzaakt klachten. Als schoenen echter steeds meer gaan knellen of als er tijdens het lopen pijn en drukplekken ontstaan, is het de moeite waard om de huidige pasvorm en met name de schoenbreedte te controleren.

Voldoende ruimte bij de bal van de voet, een breedte die bij de voet past en, indien nodig, voldoende ruimte voor individuele inlegzolen zijn belangrijke criteria bij het kiezen van schoenen. Zo kan een goed passende schoen helpen om onnodige druk op gevoelige delen van de voorvoet te voorkomen.